Wat je trainerspapieren je niet leren: de vrijwillige trainer in de breedtesport

Goed bedoeld, met te weinig bagage

Vrijwillige trainers hebben vaak netjes hun papieren bij de KNVB gehaald, en ernaast staan goedwillende ouders zonder sportachtergrond die een groep kinderen de eerste stappen willen laten zetten. Allemaal bedoelen ze het oprecht goed. Wat ze daarbij zelden meekrijgen, is bagage in didactiek, pedagogiek en communicatie: hoe je uitlegt zodat het aankomt, hoe je omgaat met een kind dat vastloopt, hoe je een groep bij elkaar houdt onder druk.

Dat is geen verwijt. Niemand traint zich vrijwillig avond na avond in didactiek voordat hij voor het eerst voor een team staat. Maar het gevolg is wel voelbaar: onder druk van het moment raakt het geduld sneller op, en grijpt een trainer naar de snelste oplossing die hij kent.

Een kind aan de kant zetten: probleem opgelost, vraag blijft liggen

Die snelste oplossing is vaak een kind aan de kant zetten. Het lijkt op wat er in een klas gebeurt als een leerling naar de gang wordt gestuurd: het probleem van dat moment is opgelost voor de groep, de rust keert terug. Maar de vraag achter het gedrag van dat kind blijft liggen.

Roald de Vries, hoofdinstructeur van de Talent Navigator, herkent dat patroon uit twee werelden tegelijk. Hij speelde zelf ruim twintig jaar voetbal en stond bijna vijftien jaar voor de klas, jarenlang in het voortgezet speciaal onderwijs, met jongeren van vijftien tot zeventien jaar. In beide werelden zag hij hetzelfde mechanisme: een kind aan de kant zetten, of een leerling de klas uit sturen, lost iets op voor de groep, maar misschien had dat kind gewoon een vraag.

De club als klimaat, niet alleen het veld

Een trainer die sterk is op het veld, hoeft daarmee nog niet sterk te zijn in alles eromheen: bestuur, sponsors, ouders langs de lijn. Toch is precies die trainer vaak het uithangbord van de club. Clubs investeren daarbij vaak sneller in ballen, materiaal of een nieuwe speler dan in wat de groep op lange termijn beter maakt.

Dat raakt ook aan sociale veiligheid: durft een trainer iets te zeggen tegen een technisch manager, en durft een speler iets te zeggen tegen een trainer? Onveiligheid zit zelden in één groot incident. Zoals het in de Talent Navigator wordt gezegd: onveiligheid zit niet in de bak zand, het zit in een paar zandkorreltjes in de motor.

Een club waar trainers zo werken, merkt dat overigens ook aan de aanwas. Ouders praten met elkaar over het klimaat bij een club, en dat gesprek bepaalt mede of nieuwe kinderen zich aansluiten.

Wat de Talent Navigator toevoegt aan de papieren die je al hebt

De Talent Navigator vervangt geen trainersdiploma en gaat niet over tactiek of oefenstof. Het programma richt zich juist op wat daar meestal ontbreekt: zelfinzicht en gedrag, talentgericht begeleiden, bewust communiceren, en sociale veiligheid en groepsdynamiek. Modules die precies raken aan het moment waarop een trainer geneigd is een kind aan de kant te zetten, in plaats van de vraag erachter te stellen.

De inhoud komt uit de praktijk van Roald de Vries en Theo Brack, die zelf uit het onderwijs en de sport komen en weten wat realistisch is op de werkvloer. Geen theorie om de theorie, maar herkenbare situaties waar je de volgende training al iets mee kunt.

Van trainer op het veld naar het gezicht van de club

Een trainer die naast tactiek ook bagage heeft in communicatie en pedagogiek, wordt meer dan iemand die oefeningen aanstuurt. Hij of zij wordt het gezicht van hoe een club met zijn jeugd omgaat, en dat is precies waar ouders op letten wanneer ze een club voor hun kind kiezen.

Wil je zelf ervaren hoe de Talent Navigator dat gat opvult? Begin gratis met de eerste drie modules op hbglearning.com/training/talent-navigator. Wil je liever met je hele trainersgroep of bestuur aan de slag, vraag dan een workshop of dag op locatie aan via humanbehaviourgroup.nl/talent-navigator.

Veelgestelde vragen

Bronnen