Drie basisbehoeften
Deci en Ryan lieten zien dat mensen in beweging komen als drie behoeften gevoed worden: relatie (erbij horen, gezien worden), competentie (iets kunnen en groeien) en autonomie (zelf richting geven). Druk, controle en externe beloningen verdringen juist de intrinsieke motivatie.
De volgorde is heilig
In de praktijk werkt maar één volgorde: eerst relatie, dan competentie, dan autonomie. Een teamleider die autonomie uitdeelt zonder relatie oogst onverschilligheid. Een trainer die competenties traint zonder relatie kweekt angst. Ik heb het letterlijk aan mijn keukentafel: als de relatie even stuk is, gaat geen bordje naar de vaatwasser, hoe competent mijn kinderen ook zijn.
Zelfs de koffiekamer doet mee: op een lerarenopleiding zag ik ooit aparte tafels voor eerstegraads- en tweedegraads-docenten. Uitsluiting op “competentie” sloopt de relatie, en daarmee alles.
Juist onder stress
Onder stress verdwijnt dit bewustzijn als eerste. Check jezelf dus juist dán: vertrek ik nog vanuit relatie, competentie en autonomie, of ben ik aan het duwen? Wie de drie behoeften voedt, hoeft niet meer te duwen.
"Negen van de tien motivatieproblemen zijn relatieproblemen in vermomming."
Roald de Vries · voetbaladviseur & docent, partner HBG Talent NavigatorVeelgestelde vragen
Is belonen dan verkeerd?
Externe beloningen kunnen intrinsieke motivatie verdringen (crowding-out). Gebruik ze spaarzaam en nooit als vervanging van relatie.
Waar begin ik bij een 'ongemotiveerde' leerling of speler?
Scoor de drie behoeften eens van één tot tien. Het laagste cijfer is je werkagenda, en meestal is dat de relatie.
Hoe meet ik dit in een team?
In het Talent Navigator-programma gebruiken we de HBG Zelfdeterminatie-scan: per vlak zichtbaar waar het groeivlak zit, gevolgd door een coachgesprek.
Bronnen
Verder met dit thema?
De HBG Talent Navigator is het programma voor trainers, docenten en leiders: e-learning, DISC-profiel met 1-op-1 debriefing en live training, mede ontwikkeld door Roald de Vries.